« سمران » نيز در آنجا دارد ! پس اگر نمىتوانى آن را از جزيرة العرب بشمرى خواهى دانست كه نبايد رفتار « بدليس » را با آن كرد ، كه چون هم قافيهء « تفليس » وچند شهر ودية در « رحاب » مىبود ودر « آقور » هم قافيه نداشت ، آن را در رحاب نهاديم « 1 » . رامهرمز : قصبه‌ايست بزرگ داراى بازارهاى آباد وپر بركت جامعي نيز روشن وبسيار زيبا دارد . عضد الدولة برايش بازارى ساخته كه من به از آن نديده‌ام ، پاكيزه ، ظريف ، آينه كارى سنگ فرش ونقاشى شده است ، دروازه‌ها دارد كه بازار بزازان « 2 » قيسريه‌هائى زيبا هست . مردم از جوىها وچاه‌ها مىآشامند . جويها به نوبت [ از نهرهاى بيرون شهر ] پر مىشوند . نخلستانها وباغها ، شهر را فرا گرفته است . مانند بصره [ ورى ] كتابخانه [ با موقوفات ] دارد ، كه كارمندانش در خدمت واردان ، كتابخوانان ، كتاب نويسان هستند . ولى كتابخانهء بصره بزرگتر ، آبادتر ، پركتاب‌تر است . اين دو كتابخانه را ابن سوار « 3 » بنياد نهاد . در اينجا هميشه يك أستاذ علم كلام را به روش معتزلي درس مىگويد [ ومواجب مرتّب دارد ] نمازگاه عيد در كنار شهر در ميان خانه‌ها افتاده است . شهري زيبا است ولى مردم در شبهاى تابستان از بسيارى پشه نياز به كلّه دارند « 4 » . سلطان بر آبادىهاى شهر دست انداخته ، حومهء آن به ويراني گرائيده است . روزى بر رئيس شهر أبو الحسن بن زكريا

--> ( 1 ) ص 377 : 6 ( 2 ) متن : قياسير ، شايد همان باشد كه امروز قيصريه گوئيم . ( 3 ) أبو على ابن سوار كاتب ورئيس خزانهء وقف بود به بصره ( لغتنامه به نقل از ابن نديم ) . ( 4 ) متن : يحتاجون إلى الكلل ج كله پشه‌بند .